Web Siteniz İçin Yedekleme Stratejisi: 3-2-1 Kuralı ve Geri Dönüş Testi

Yedekleme, çoğu işletmede “yapıldı” diye işaretlenen ancak çok az test edilen bir işlemdir. Oysa gerçek bir olayda sorulacak soru “yedeğiniz var mı?” değil, “yedeğiniz geri yüklenebiliyor mu ve ne kadar sürede?” olur.

3-2-1 kuralı

• 3 kopya: Canlı veri + en az iki yedek kopya
• 2 farklı ortam: Örneğin sunucu diski ve nesne depolama
• 1 uzak kopya: Farklı veri merkezinde veya çevrimdışı/değiştirilemez

Günümüzde buna bir de “0 hata” eklenir: yedeğin doğrulanmış olması.

Neyi yedeklemeli?

Yalnızca dosyalar değil; veritabanı, yapılandırma dosyaları (nginx, php.ini, .env), e-posta ve DNS kayıtları da yedeğe dahil olmalıdır. WordPress’te wp-content klasörü ve veritabanı ayrı ayrı alınmalı, eklenti ve tema sürümleri not edilmelidir.

Sıklık ve saklama

• Veritabanı: işlem yoğunsa saatlik, değilse günlük
• Dosyalar: günlük artımlı, haftalık tam
• Saklama: 14–30 gün günlük, 12 ay aylık arşiv (mevzuata göre)

Fidye yazılımına karşı

Saldırganlar önce yedekleri hedef alır. Yedeğin kaynak sunucudan erişilemeyen bir hesapta, değiştirilemez (immutable) olarak saklanması, fidye yazılımına karşı en etkili savunmadır.

Geri dönüş testi

Üç ayda bir yedekten bir test ortamına geri yükleme yapın ve süre ölçün. Bu RTO (geri dönüş süresi) hedefinizi gösterir. Veritabanı tutarlılığını ve uygulamanın açıldığını doğrulayın.

Ovabit’te nasıl işliyor?

Hosting paketlerinde günlük yedek 14 gün saklanır ve panelden tek tıkla geri yüklenir. Bulut sunucularda yedekleme eklentisi ve ikinci lokasyona replikasyon ile 3-2-1 kuralı otomatik uygulanır.

Yedekleme kontrol listesi

• Veritabanı, dosya, yapılandırma ve e-postalar yedeğe dahil mi?
• En az bir kopya farklı veri merkezinde mi?
• Yedekler şifreli mi? Şifre anahtarı ayrı yerde saklanıyor mu?
• Yedekleme başarısız olduğunda e-posta/SMS alarmı geliyor mu?
• Geri yükleme adımları yazılı ve en az iki kişi tarafından biliniyor mu?
• Son geri yükleme testi ne zaman yapıldı ve ne kadar sürdü?

Bu listeyi yılda iki kez gözden geçirip sonuçları kaydetmek, hem denetimler hem gerçek olaylar için en büyük güvencedir. Eksik bulduğunuz her madde bir iyileştirme görevi olmalıdır.